• Centra Medyczne
  • Dublin
  • Cork
• Usługi/Godziny przyjęć
  • Dublin
  • Cork
• Poradnik
  • Lekarz radzi
  • Maternity Scheme
  • Program szczepień
  • Grypa typu A (H1N1)
  • Pytania i odpowiedzi
• Wydarzenia
• Przydatne linki
• Ankieta satysfakcji

Poradnik

Poradnik Centrum Medycznego Medicus powstał specjalnie z myślą o osobach odwiedzających naszą stronę internetową, zainteresowanych wiedzą z obszaru medycyny i dziedzin jej pokrewnych. Pragniemy dostarczyć Państwu przystępnie sformułowane informacje na temat najczęściej spotykanych schorzeń oraz metod leczenia ich. Poradnik zawiera także cenne informacje medyczne, sprzyjające utrzymaniu dobrego samopoczucia, opisujące etiologię popularnych schorzeń, ich przebieg oraz symptomy. Zwracamy również szczególną uwagę na klarowne przedstawienie symptomów, które powinny skłonić Państwa do niezwłocznej wizyty lekarskiej. Głównym celem, jaki pragnęlibyśmy, aby spełniał nasz Poradnik jest profilaktyka zdrowotna oraz propagowanie wiedzy z zakresu utrzymywania dobrego stanu zdrowia psychofizycznego.

Serdecznie zapraszamy Państwa do lektury!

Zakażenia układu moczowego

Czym jest "zakażenie układu moczowego"?

Termin "zakażenie układu moczowego" oznacza obecność drobnoustrojów w drogach moczowych. Zakażenie układu moczowego nie jest jednolitą chorobą. Tym mianem określa się grupę schorzeń dotyczących różnych części dróg moczowych. Mogą one występować w postaci ostrej, jako pojedyncze incydenty oraz w postaci przewlekłej z okresami remisji i nawrotów.

Jakie są przyczyny zakażeń układu moczowego?

Ponad 95% zakażeń układu moczowego wywołują bakterie żyjące w jelitach, takie jak pałeczka okrężnicy, bakterie gramm-ujemne, rzadziej bakterie gramm-dodatnie, wirusy, chlamydia oraz grzyby. Bakterie te przedostają się przez cewkę moczową do pęcherza tzw. drogą wstępującą (do ujścia cewki moczowej wnikają bakterie znajdujące się na skórze krocza i w otoczeniu odbytu, do wnikania bakterii do cewki moczowej może dochodzić podczas kichania, kaszlu lub podczas stosunku płciowego). Rzadziej dochodzi do zakażenia drogą krwiopochodną.

Organizm posiada wiele mechanizmów obronnych przed zakażeniem. Podczas oddawania moczu strumień moczu wypłukuje bakterie, które znalazły się w drogach moczowych. Osiedlanie się bakterii hamowane jest również dzięki szczególnym właściwościom komórek nabłonka wyściełającego drogi moczowe i dzięki kwaśnemu odczynowi moczu.

W sytuacji osłabienia mechanizmów obronnych, organizm staje się bardziej podatny na osiedlanie się i namnażanie bakterii w drogach moczowych, a w konsekwencji na wystąpienie zakażenia. Osłabienie opisanych mechanizmów obronnych może wystąpić w sytuacji:

• utrudnionego odpływu moczu – gdy występują anomalie anatomiczne dróg moczowych, kamica, zaburzenia czynnościowe pęcherza moczowego
• w przypadkach zalegania moczu w drogach moczowych – np. u kobiet w okresie ciąży i połogu oraz u starszych mężczyzn z przerostem gruczołu krokowego.

U kogo najczęściej występują zakażenia układu moczowego?

Na zakażenia układu moczowego bardziej narażone są kobiety, u których występuje ono 3 – 4 razy częściej niż u mężczyzn. Jest to związane z różnicami w budowie anatomicznej kobiet i mężczyzn. U kobiet cewka moczowa jest bardzo krótka i leży w bliskim sąsiedztwie pochwy oraz odbytu. Na zakażenia układu moczowego chorują również dzieci, u których stanowią one drugą najczęstszą przyczynę chorób bakteryjnych, po zakażeniach układu oddechowego. W tym wypadku powstawaniu zakażeń sprzyja często obecność wad wrodzonych układu moczowego, które mogą utrudniać oddawanie moczu lub uniemożliwiać całkowite opróżnianie pęcherza moczowego, takich jak reflux pęcherzowo – moczowodowy, czyli cofanie się moczu z pęcherza do moczowodów w czasie oddawania moczu.

Zwiększone ryzyko wystąpienia infekcji obserwuje się w trakcie ciąży, ponieważ powiększona macica powodując ucisk na pęcherz moczowy utrudnia jego całkowite opróżnianie. Do zakażeń układu moczowego dochodzi szczególnie często w okresie lata, po przemarznięciu, po kąpieli w basenie, w skutek siedzenia na zimnym podłożu. Przyczyną może być również intensywne pocenie się powodujące zmniejszenie ilości oddawanego moczu, co ułatwia mnożenie się bakterii.

Jakie są objawy zakażenia układu moczowego?

Podstawowym objawem choroby są dolegliwości występujące podczas oddawania moczu. Najczęściej pacjenci uskarżają się na pieczenie, ból lub kłucie w cewce moczowej, zwłaszcza w czasie oddawania moczu. Inne objawy chorobowe to bolesne parcie na mocz, częste oddawanie moczu w małych ilościach, czasem nawet po kilka kropli, bóle w okolicy łonowej lub w dole brzucha, czasem bóle w okolicy nerek. Zakażenia układu moczowego mogą przebiegać również w sposób bezobjawowy, szczególnie u osób starszych, wyniszczonych lub z obniżoną odpornością. Objawy takie jak pieczenie, świąd i ból przy oddawaniu moczu, są wprawdzie uciążliwe dla pacjenta, lecz nie są objawami groźnymi, świadczą jedynie o zakażeniu umiejscowionym w dolnym odcinku dróg moczowych. Szczególną uwagę należy zwrócić na pojawienie się gorączki, często z dreszczami, ból w okolicy nerek, tępy ból pleców, a u dzieci także brak apetytu, nudności, wymioty, ból brzucha. Wymienione wyżej objawy mogą świadczyć o zapaleniu nerek, które niesie ze sobą poważne konsekwencje zdrowotne. Po zauważeniu wymienionych dolegliwości należy niezwłocznie udać się do lekarza. W badaniu ogólnym moczu stwierdza się wówczas zwiększoną liczbę krwinek białych (leukocyturię), krwinek czerwonych (erytrocyturię) oraz niewielkie ilości białka, zaś w posiewie moczu obecność drobnoustrojów.

Jak leczyć zakażenie układu moczowego?

W zakażeniach dolnego odcinka układu moczowego stosuje się leki odkażające - nitrofurany, sulfonamidy lub antybiotyki, które są wydalane z organizmu przez nerki i osiągają duże stężenie w moczu. Z dostępnych na rynku irlandzkim leków możliwych do wykupienia bez recepty można zastosować preparaty, takie jak Cymalon, Cystopurin oraz Macrodantin. Leczniczo w tym przypadku działa również picie soku żurawinowego.

Leczenie pomocnicze w infekcjach dolnego odcinka układu moczowego wymaga często leżenia w łóżku oraz obfitego picia płynów (ponad 2 litry na dobę), co powoduje częste oddawanie moczu i wypłukiwanie bakterii. Jeśli właściwe leczenie zostanie szybko włączone, objawy choroby ustępują w ciągu kilku dni. Bardzo często poprawa następuje już w ciągu 1-2 dni od rozpoczęcia leczenia. Nieleczone ostre zakażenia układu moczowego mogą spowodować przejście w stan przewlekły czy nawet trwałe uszkodzenie nerek.

Jaka powinna być profilaktyka zakażeń układu moczowego?

Najprościej zabezpieczać się przed zakażeniem układu moczowego

• dbając o higienę okolicy ujścia cewki moczowej,
• odpowiednio ubierając się w okresie chłodów, unikając przemoczenia i przeziębienia,
• regularnie oddając mocz, unikając wielogodzinnego przetrzymywania moczu w pęcherzu,
• pijąc odpowiednio duże ilości płynów
• w nawracającym zakażeniu układu moczowego należy unikać kąpieli w basenach oraz w wannie z dodatkiem środków pieniących,
• zakwaszając mocz, na przykład sokiem z żurawin oraz witaminą C.

Lek. med. Marek Kapczyński
General Practioner
Medicus Medical Center